هفته نامه پنجره | شماره 78 | یادداشت

اندازه فونت

پرینت

برش مطبوعاتی

لینک خبر

جابجایی متن

نظرات بینندگان

یورو در کما

روز‎های آغازین سال 2011م، نشان داده این سال، سال خوبی برای یورو و اتحادیه آن نخواهد بود. در حالی‎که در آغاز این سال، یورو با کاهش ارزش در بازار‎های بین‎المللی مواجه شده است، بنابر شواهد موجود پرتغال و اسپانیا نیز به شرایطی مشابه آن‎چه در یونان و ایرلند رخ داد، نزدیک می‎‎شوند؛ این درحالی است که بسیاری از اقتصاددانان در ماه‎‎های پایانی سال گذشته میلادی، نسبت به وقوع چنین حوادثی در منطقه یورو هشدار داده بودند.

طبق آخرین گزارش‎‎ها اوضاع اقتصادی در پرتغال بسیار نگران‎کننده است. بدهی دولتی این کشور در ماه دسامبر سال گذشته، 112 درصد از درآمد ناخالص ملی را تشکیل می‎‎داد و این درحالی است که یونان تنها با رقم 95درصدی دچار ورشکستگی اقتصادی شد. به همین دلیل آلمان و فرانسه تلاش می‎‎کنند تا پرتغال را به گرفتن 50 تا 100 میلیارد یورو وام، از صندوق ضدبحرانی اروپا، قانع کنند.

با این‎حال مقامات پرتغال می‎‎گویند فعلا به کمک نیاز ندارند و «ژوزه سوکراتش»، نخست‎وزیر پرتغال، گفته است که در سال 2010م، دولت پرتغال توانسته کسری بودجه خود را از 3/9 درصد، به 3/7 درصد درآمد ناخالص ملی کاهش دهد. اسپانیا نیز هرچند توانسته است تاحدودی اوضاع نابه‎سامان خود را تحت کنترل درآورد، اما به‎نظر می‎‎رسد هر لحظه امکان بازگشت این کشور به وضعیت بحرانی وجود دارد.

بررسی نقش و سهم شیعیان کوفی در فاجعه کربلا – 1

مسأله کوفی ما / دکتر محمدرضا جوادی‎یگانه - محمد آقاسی

امام سجاد (علیه‎السلام) در بدو ورود کاروان اسرا به کوفه: «الا ان هولاء یبکون و یتوجعون من اجلنا، فمن ذا الذی قتلنا؟». «این‎ها که برای ما می‎‎گریند و بر ما نوحه می‎‎کنند، پس چه‎کسی ما را کشت؟!» (خوارزمی، ج2، ص 45)

حادثه کربلا ابعاد متعددی دارد و از مناظر متعددی نیز آن را بررسی کرده‎اند، که هر کدام بخشی از واقعیت را بیان می‎‎کند. یکی از وجوه عظمت کربلا این است که در آن روز، بر پهنه زمین بزرگتر و بزرگوارتر از حسین ابن علی (علیه‎السلام) وجود نداشت، و سر سوزن نقصی در رفتار او و همراهانش دیده نشد، هر چه بود، حماسه بود و شجاعت و کرامت و بزرگواری. سوی دیگر آن نیز امویان بودند که از هیچ خباثتی فروگذار نکردند.

اما ماجرا، بعد میانه‎ای هم دارد و آن‎هم «کوفیان» هستند. بخشی از اهمیت حادثه کربلا در این است که کسانی در قتل حسین (علیه‎السلام) دست داشتند که خود، از ایشان با اصرار و با نامه‎‎های فراوان دعوت کرده بودند که به کوفه بیاید و امامت و رهبری‎شان را در کوفه بر عهده بگیرد. و همین کوفیان بودند که امام را تنها گذاشتند. امام در منزل زباله که خبر شهادت مسلم، هانی و عبدالله بن بقطر رسید، فرمودند: «و قد خذلتنا شیعتنا» شیعه ما، ما را تنها گذاشتند. (طبری، ج7، ص 2987) نهایت یاری کوفیان این بود که طبری می‎‎گوید: «تنی چند از پیران کوفه بر تپه ایستاده بودند و می‎‎گریستند و می‎‎گفتند خدایا نصرت خویش را ببار». (طبری، ص 2979)

سپاه شام در کربلا حضور نداشت و دعوت‎کنندگان حسین بودند که در صف مقدم سپاه عمر سعد حضور داشتند و اباعبدالله در خطبه اول روز عاشورا آن‎‎ها را به‎نام مورد خطاب قرار می‎‎دهد که «یا شبث بن ربعی، و یا حجار بن أبجر، و یا قیس بن الأشعث، و یا زید بن الحارث»، مگر شما نبودید که مرا دعوت کردید که بیا (طبری، ص 3024) و کوفیان کسانی بودند که در حال قتل حسین هم گریه می‎‎کردند. اشک‎‎های عمر سعد بر دو گونه و ریشش روان بود، آن‎گاه که شمر در قتلگاه بود و زینب از او تعجب می‎‎کند که تو هستی و می‎‎بینی و حسین را می‎‎کشند! (اَی عمر، ایقتل ابا عبدالله و انت تنظر الیه؟ فصرف بوجهه عن‎ها و دموعه تسیل علی لحیته (طبری، ص 3060)). و این، همان چیزی است که باعث تعجب امام سجاد (علیه‎السلام) می‎‎شود در آستانه ورود به کوفه، وقتی که می‎‎بیند همه در حال گریه در عزای حسین هستند و می‎‎گوید: «این‎ها که همه بر عزای ما گریان هستند، پس چه‎کسی ما را کشت؟»

و این پشیمانی، تأسف دائمی کوفه است و همین تأسف است که قیام توابین را شکل می‎‎دهد. «تلاقت الشیعه بالتلاوم و التندم و رأت أنها قد أخطات خطأ کبیرا». محتوای خطبه‎‎های آنان در آغاز قیام‎شان نیز چیزی جز اعتراف به گناه نیست. مسیب بن نجبه نخستین سخنران جمع گفت: «خدا نیکان ما را امتحان کرد و ما را در مورد پسر دختر پیغبرمان دروغگو یافت، که پیش از آن، نامه‎‎های وی به ما رسیده بود و فرستادگانش آمده بودند و اتمام حجت کرده بود و در آغاز و انجام، آشکار و نهان خواستار یاری ما شده بود، اما جان‎های خویش را از وی دریغ کردیم تا در مجاورت ما کشته شد. نه به دست‎‎های خود یاریش کردیم، نه به زبان‎های‎مان از او دفاع کردیم، نه به مال‎های‎مان تأییدشان کردیم، و نه از عشایرمان برای کمک به وی یاری خواستیم». رفاعه بن شداد و سلیمان بن صرد و خالد بن سعد بن نفیل نیز از گناه خویش سخن گفتند، و راه توبه را کشتن قاتلین وی و کشته شدن خود (فاقتلوا انفسکم) اعلام کردند. (طبری، ج 7، ص 3180)

اما کمتر تحلیلی درباره این‎که چه شد کوفیان از یاری حسین سر باز زدند، و این‎که چگونه با خود کنار آمدند وقتی‎که می‎‎دیدند لشگر‎ها برای جنگ با حسین می‎‎رود، و در روز عاشورا وقتی استغاثه حسین را می‎‎شنیدند، بیان شده است. بیشتر تحلیل‎‎ها درباره فشاری است که امویان و عبیدالله ابن زیاد بر کوفیان وارد آورند و آن‎‎ها تسلیم شدند، و کوفه ضرب‎المثل پیمان‎شکنی شد.